1 Отделение за интензивно лечение на деца от 0 до 18 години, СБАЛ по детски болести „Проф. д-р Иван Митев“
2 Катедра по педиатрия, Медицински университет – София
Резюме
Коклюшът, причиняван от Bordetella pertussis, продължава да представлява значима причина за заболеваемост и смъртност сред неваксинирани кърмачета. Настоящата статия проследява три клинични случая на тежка инфекция при кърмачета под 3-месечна възраст, които се проявяват с пневмония, дихателна недостатъчност и усложнения като сепсис, белодробна хипертония и органна дисфункция. Анализират се патофизиологичните механизми на заболяването, включително ролята на пертусис-токсина, лабораторните находки и прилагания терапевтичен подход в условията на интензивно лечение. Необходима е ранна идентификация на пациентите с повишен риск от усложнено протичане и осигуряване на своевременно и адекватно интензивно лечение.
Ключови думи: коклюш, Bordetella pertussis, дихателна недостатъчност, сепсис, белодробна хипертония
Библиография
- Комитова Р, ред. Коклюш (Pertussis, whooping cough). В: Инфекциозни болести. 2022. ISBN: 978-619-189-194-8.
- Владимирова Н, Минкова А, Петкова К, Гецова Ж, Каменов Г. Остри заразни болести в България през 2024 г. Национален център по заразни и паразитни болести, отдел „Епидемиология“. Достъпно от: https://ncipd.org/index.php/bg/structure/epidemiology/sec-epi
- Yeung KHT, Duclos P, Nelson EAS, Hutubessy RCW. An update of the global burden of pertussis in children younger than 5 years: a modelling study. Lancet Infect Dis. 2017;17(9):974-980. doi:10.1016/S1473-3099(17)30390-0.
- Shi J, Wang C, Cui Y, Zhang Y. Extracorporeal membrane oxygenation with prone position ventilation successfully rescues infantile pertussis: a case report and literature review. BMC Pediatr. 2018;18(1):377. doi:10.1186/s12887-018-1351-0.
- Paddock CD, Sanden GN, Cherry JD, Gal AA, Langston C, Tatti KM, et al. Pathology and pathogenesis of fatal Bordetella pertussis infection in infants. Clin Infect Dis. 2008;47(3):328-338.
- Nataprawira HM, Somasetia DH, Sudarwati S, Kadir M, Sekarwana N. Critical pertussis in a young infant requiring mechanical ventilation. Case Rep Emerg Med. 2013;2013:125043. doi:10.1155/2013/125043.
- Heininger U. Update on pertussis in children. Expert Rev Anti Infect Ther. 2010;8(2):163-173.
- Decker MD, Edwards KM. Pertussis (whooping cough). J Infect Dis. 2021;224(Suppl 2):S310-S320.
- Wu X, Du Q, Li D, et al. A cross-sectional study revealing the emergence of erythromycin-resistant Bordetella pertussis carrying ptxP3 alleles in China. Front Microbiol. 2022;13:901617.
- Li C, Huang C, Zhang R, et al. Evaluation of BioFire Respiratory Panel 2 plus for detection of Bordetella pertussis in nasopharyngeal swab specimens from children with clinically suspected pertussis. Microbiol Spectr. 2023;11:e0180622.
- Trøseid M, Jonassen T, Steinbakk M. Isolation of Bordetella pertussis in blood culture from a patient with multiple myeloma. J Infect. 2006;52:e11-e13.
- Liao Y, Li WR, Zhu Y, Luo SH, Liao Q, Wan CM. Invasive Bordetella pertussis infection in infants: a case report. Open Forum Infect Dis. 2022;9:ofac478.
- Mi YM, Deng JK, Zhang T, et al. Expert consensus for pertussis in children: new concepts in diagnosis and treatment. World J Pediatr. 2024;20(12):1209-1222. doi:10.1007/s12519-024-00848-5.
- Birru F, Al-Hinai Z, Awlad Thani S, Al-Mukhaini K, Al-Zakwani I, Al-Abdwani R. Critical pertussis: a multi-centric analysis of risk factors and outcomes in Oman. Int J Infect Dis. 2021;107:53-58. doi:10.1016/j.ijid.2021.04.046.
- Cousin VL, Caula C, Vignot J, et al. Pertussis infection in critically ill infants: meta-analysis and validation of a mortality score. Crit Care. 2025;29:71. doi:10.1186/s13054-025-05300-2.
- Akçay N, Tosun D, Bingöl İ, et al. Severe pertussis infections in pediatric intensive care units: a multicenter study. Eur J Pediatr. 2025;184(2):138. doi:10.1007/s00431-025-05978-0.
- Министерство на здравеопазването. Регионална здравна инспекция – Столична област. Заповед № РД-01-191/09.05.2024 г. Имунизация на бременни срещу коклюш. 2024. Достъпно от: https://rzi-sfo.egov.bg/
- Scanlon K, Skerry C, Carbonetti N. Association of pertussis toxin with severe pertussis disease. Toxins (Basel). 2019;11(7):373. doi:10.3390/toxins11070373.
- Astier ALP. Case study on whooping cough: its pathophysiology and management. Educ Med Pharm. 2020.
- Shi T, Wang L, Du S, et al. Mortality risk factors among hospitalized children with severe pertussis. BMC Infect Dis. 2021;21(1):1057. doi:10.1186/s12879-021-06732-1.
- Alsaghir AH, Martin CM. Effect of prone positioning in patients with acute respiratory distress syndrome: a meta-analysis. Crit Care Med. 2008;36(2):603-609. doi:10.1097/01.CCM.0000299739.98236.05.
- Hua CZ, Wang HJ, Zhang Z, et al. In vitro activity and clinical efficacy of macrolides, cefoperazone-sulbactam and piperacillin/piperacillin-tazobactam against Bordetella pertussis and the clinical manifestations in pertussis patients due to these isolates: a single-center study in Zhejiang Province, China. J Glob Antimicrob Resist. 2019;18:47-51.
Адрес за кореспонденция:
Л. Бозаджиева
СБАЛ по детски болести „Проф. д-р Иван Митeв“
Медицински университет – София
Бул. „Акад. Иван Ев. Гешов“ 11
1606, София
еmail: bozadzhieva.l@gmail.com

